W budowie mniej niż 20 projektów handlowych

Tak restrykcyjna polityka banków odbije się na wielkości podaży w latach 2010-2012. Kryzys wpłynął na plany deweloperów zwłaszcza w mniejszych i średnich miastach, gdzie znaczna liczba projektów została opóźniona lub wstrzymana. Kilka planowanych obiektów zostało zmniejszonych. Druga połowa roku przyniosła pewną poprawę nastrojów. Wiadomości o wstrzymywaniu  kolejnych projektów zostały zastąpione informacjami o nowych otwarciach, które w znacznej części przypadły na czwarty kwartał, i sygnałami dotyczącymi polepszania sytuacji na rynku powierzchni komercyjnych. Szczególnie było to widać w rosnącej liczbie transakcji sprzedaży, których przedmiotem były obiekty handlowe. Kilku inwestorów otrzymało również finansowanie na swoje projekty i mogło przedstawić nowe harmonogramy i szczegóły dotyczące inwestycji. Jednak znaczna ilość projektów wciąż ma status planowanych i dopiero się okaże, czy i kiedy będą realizowane.

W 2009 roku oddano do użytku prawie 800 000 mkw nowoczesnych powierzchni handlowych (galerie i centra handlowe, parki handlowe i outlety), czyli nieco więcej niż w 2008 roku. Warto wspomnieć, że około 23 proc. nowo oddanej powierzchni to ekspansje istniejących centrów. Całkowita podaż powierzchni handlowych w Polsce wyniosła niemal 7,6 mln mkw. Najwięcej nowych projektów – niemal połowę całkowitej nowej podaży dostarczonej na rynek w 2009 roku otwarto w czwartym kwartale. Najważniejsze projekty ukończone na koniec roku to Bonarka City Center (91 000 mkw.) w Krakowie, Galeria Jurajska (49 000 mkw.) w Częstochowie oraz Focus Mall (35 000 mkw.) w Piotrkowie Trybunalskim.

Małe i średnie miasta dysponują obecnie około 2,6 mln mkw powierzchni handlowej,co stanowi 34 proc. całkowitej podaży w Polsce. W 2009 roku prawie 490 tys. mkw powierzchni handlowych dostarczono w małych i średnich miastach, co stanowi 61 proc. nowej podaży. Największy przyrost nowej podaży został odnotowany w Częstochowie (55 000 mkw.), w Bielsku-Białej (52 400 mkw.) i Opolu (50 500 mkw.). Dzięki oddaniu do użytku centrum handlowego Solaris Center (18 500 mkw.) i Parku Handlowego Karolinka (32 000 mkw.) nasycenie rynku powierzchnią handlową w Opolu przekroczyło 1050 mkw. na 1000 mieszkańców. Również w Bielsku-Białej otwarto dwa znaczące obiekty – Gemini Park (27 500 mkw.) i drugą fazę Galerii Sfera (24 900 mkw.) – na skutek czego nasycenie osiągnęło 900 mkw. na 1000 mieszkańców. Otwarcie Galerii Jurajskiej (49 000 mkw.) i rozbudowa centrum handlowego Auchan (6000 mkw.) zwiększyły nasycenie rynku w Częstochowie do 500 mkw. na 1000 mieszkańców.

Wśród miast liczących poniżej 100 000 mieszkańców Lubin i Piotrków Trybunalski zanotowały znaczący wzrost nasycenia sięgający odpowiednio 690 mkw. i 670 mkw. powierzchni handlowych na 1000 mieszkańców. Do końca 2008 roku mniejsze ośrodki miejskie były obiektem dużego zainteresowania inwestorów. Prognozowano, że udział ośmiu największych rynków w całkowitej podaży spadnie w 2010/2011 roku, szczególnie ze względu na większą ilość ciekawych projektów, które miały się pojawić właśnie na mniejszych rynkach.Na te plany wpłynął jednak kryzys i związane z nim problemy z otrzymaniem finansowania w 2009 roku. Wiele instytucji finansowych oceniło projekty w takich lokalizacjach jako potencjalnie ryzykowne i z tego powodu część inwestycji została wstrzymana, z kilku w ogóle zrezygnowano w paru przypadkach zdecydowano się na ich przeprojektowanie.

Jak już wspomniano, tegoroczna i przyszłoroczna nowa podaż będzie mniejsza niż w ciągu ostatnich dwóch lat. Budowa wielu projektów jeszcze się nie rozpoczęła z powodu braku finansowania, a niektóre inwestycje znajdują się w trakcie przeprojektowywania. Obecnie w budowie jest mniej niż 20 nowych projektów, oferujących w sumie około 435 000 mkw. GLA, których ukończenie planowane jest na 2010 rok. Ta liczba może się jednak jeszcze zmienić, ponieważ planowanych jest kilka małych projektów, które nie weszły jeszcze w fazę budowy. Równocześnie kilka inwestycji znajdujących się już w budowie może się opóźnić.

Jeśli chodzi o inwestycje przewidziane na 2011 rok, w fazie budowy znajdują się dwa projekty – Galeria Słoneczna w Radomiu (42 000 mkw.) i nowa Galeria Echo (41 500 mkw.) w Kielcach. Ze względu na mniejszą liczbę projektów wchodzących w fazę budowy, w latach 2010-2012 rynek powierzchni handlowych będzie się rozwijał z mniejszą dynamiką. W małych i średnich miastach zostanie dostarczonych mniej inwestycji niż pierwotnie prognozowano.

Centra outletowe i parki handlowe będą się cieszyły większą popularnością deweloperów z uwagi na mniejsze finansowanie potrzebne do realizacji projektów tego typu. W nadchodzącym czasie będziemy świadkami sprzedaży niezrealizowanych projektów inwestycyjnych, które będą finalizowane przez nowych właścicieli. Wzrośnie także liczba transakcji na rynku inwestycyjnym, których przedmiotem będą najlepsze obiekty handlowe lub portfolia centrów handlowych.Jeśli chodzi o czynsze specjaliści Colliersa uważają, że obecne stawki utrzymają się na podobnym poziomie przez najbliższe 6-8 miesięcy. Później jednak z powodu ograniczonej nowej podaży w 2010 roku zaobserwujemy odwrócenie się tego trendu.

Reklama

SCF 2017 Spring 1-15.12.2016