W 2012 roku zbudowano 550 tys. mkw. GLA nowoczesnej powierzchni handlowej

– Rozwój rynku nieruchomości handlowych w Polsce w 2012 roku był wolniejszy niż w latach ubiegłych ze względu na niepewną sytuację na globalnych rynkach kapitałowych. Mimo to zanotowano w kraju wzrost całkowitej nowoczesnej powierzchni handlowej do poziomu 11 mln mkw. – powiedziała Katarzyna Michnikowska, starszy konsultant, dział Wycen i Doradztwa, Cushman & Wakefield, która prezentuje fragmenty raportu Marketbeat Wiosna 2013 dotyczące rynku powierzchni handlowych w Polsce.

Podaż w 2012

Łącznie w ubiegłym roku zbudowano 550 tys, mkw. GLA nowoczesnej powierzchni handlowej. Największe obiekty oddane do użytku w pierwszej połowie roku to Korona Kielce i NoVa Park Gorzów Wielkopolski, w drugiej zaś – Galeria Rzeszów. Deweloperzy skoncentrowali się jednak na popularnych wśród najemców i konsumentów niewielkich obiektach handlowych – liczne kameralne centra powstały w mniejszych i średnich miastach, np. w Grudziądzu (Alfa), w Bełchatowie (Galeria Olimpia), Ciechanowie (Marcredo Center), Starachowicach (Galeria Kamienna), Kędzierzynie-Koźlu (Odrzańskie Ogrody) oraz w Sieradzu (Dekada). Otwarto również dwa centra wyprzedażowe – w Szczecinie i Łodzi.

Dominują Centra Handlowe

W 2012 r. rozwijał się przede wszystkim rynek centrów handlowych w mniejszych ośrodkach miejskich. Na 400 tys. mkw. GLA dostarczonej podaży powierzchni centrów handlowych (20 nowych obiektów plus rozbudowy) 75 proc. stanowiły obiekty kameralne w średnich i mniejszych miastach. Znaczna część podaży (21 proc.) powstała w wyniku rozbudowy istniejących obiektów. Na koniec 2012 r. zasoby powierzchni w centrach handlowych wynosiły 8,1 mln mkw. GLA.

Popyt na lokale w centrach handlowych jest średni i zróżnicowany w poszczególnych miastach i obiektach. Najniższa stopa pustostanów notowana jest w Lublinie (0,97 proc.), Częstochowie (1,76 proc.) i aglomeracji szczecińskiej (1,89 proc.), co świadczy o otwarciu rynku na nowe inwestycje w kontekście istniejącej konkurencji i siły nabywczej mieszkańców. Najwięcej pustostanów występuje natomiast w centrach handlowych w Toruniu (5,93 proc.), Kielcach (5,37 proc.) i w aglomeracji krakowskiej (4,61 proc.).

Podaż w 2013

W 2013 roku łączna podaż powierzchni handlowej na rynku wyniesie 750 tys. mkw. GLA. Według szacunków Cushman & Wakefield w kolejnych dwóch latach nastąpi jednak zmniejszenie oferowanej powierzchni. Obserwować będziemy rozwój raczej jakościowy niż ilościowy – dominować będą modernizacje i rozbudowy obiektów. Deweloperzy zagospodarują nowe obszary inwestycyjne, np. duże węzły komunikacyjne, tereny w sąsiedztwie węzłów autostradowych, niezabudowane place w ścisłych centrach miast czy puste obszary w rozwijających się osiedlach mieszkaniowych.

W 2013 r. nowe centra handlowe zostaną otwarte głównie w największych aglomeracjach (Galeria Katowicka, Poznań City Center, Wzgórze Gdynia – II faza, Galeria Bronowice Kraków, Europa Centralna Gliwice, Atrium Felicity Lublin). W Warszawie natomiast już w pierwszym kwartale będzie można zrobić zakupy w nowym centrum wyprzedażowym – Factory Annopol.

Czynsze

Biorąc pod uwagę nadchodzący spadek podaży i selektywny popyt na rynku nieruchomości handlowych w Polsce, możemy spodziewać się w najbliższych latach stabilizacji wysokości czynszów. Zróżnicowanie pomiędzy obiektami pierwszo- i drugorzędnymi widoczne będzie w skali stawek najmu. W najlepszych centrach handlowych najwyższe stawki nadal będą osiągać poziom 75–85 EUR/mkw./miesiąc, w przeciwieństwie do drugorzędnych obiektów, których właściciele będą musieli prowadzić elastyczną politykę czynszową, zabezpieczać budżet na kontrybucje finansowe i aranżacje powierzchni. Wobec pogarszającej się koniunktury gospodarczej coraz ważniejsze stają się dla najemców całkowite koszty najmu, optymalizacja zarządzania kosztami eksploatacji i wprowadzenie rozwiązań oszczędnościowych.

Prognozy

Zważywszy na poziom popytu na powierzchnie handlowe w Polsce, większość rynku wykazuje oznaki nasycenia. Sieci handlowe osiągnęły zakładany udział w rynku i spowolniły tempo ekspansji. Skupiają się one na najbardziej dochodowych lokalizacjach, optymalizują swoje portfele. Obserwuje się nowe wejścia na rynek polski, ale są to raczej ostrożne inwestycje. W wielu sektorach następują procesy konsolidacji rynku, czego niedawnym przykładem może być kupno hipermarketów Real przez francuską sieć Auchan. W 2012 r. można było zaobserwować zmianę strategii handlowej właścicieli niektórych centrów, którzy wobec wzrastającej konkurencji skoncentrowali się na ofercie przeznaczonej dla ściśle określonej grupy konsumentów. Wśród nowo budowanych centrów handlowych obiekty wynajęte w 100 procentach są rzadkością.