Beata Kokeli, CBRE

Zdaniem ekspertów CBRE rok 2013 był bardzo dobry dla polskiego rynku nieruchomości komercyjnych, a 2014 zapowiada się jeszcze lepiej. Rosnąca konsumpcja, stabilny popyt na powierzchnie komercyjne oraz plany wejścia na rynek polski przez kolejne międzynarodowe sieci handlowe sprawiają, że perspektywy na rok 2014 i lata następne są obiecujące

CBRE podaje, że w budowie jest obecnie kilka obiektów handlowych w Warszawie i dużych ośrodkach regionalnych, w tym centra handlowe Royal Wilanów (7 tys. mkw., planowane otwarcie w 2014 roku), Atrium Felicity i Ikea w Lublinie oraz Sukcesja w Łodzi.

– W 2013 roku mieliśmy w Polsce wiele otwarć dużych centrów handlowych, co wskazuje na utrzymujący się popyt na nowe lokalizacje ze strony sieci detalicznych, które szczególnie chętnie wybierają duże centra zlokalizowane w największych miastach. Są tam klienci z zasobnymi portfelami, którzy mogą pozwolić sobie na częste zakupy. Co ciekawe, mimo odnotowanego w tym roku spadku frekwencji w centrach handlowych (2,5 proc. rok do roku według wyników z września 2013 roku) sprzedaż i obroty najemców wzrosły (odpowiednio 4,1 proc. i 6,6 proc. według stanu na wrzesień 2013 roku). Może to oznaczać, że obecnie klienci wydają więcej podczas jednej wizyty w centrum handlowym, jak również – że więcej kupują przez internet – mówi Beata Kokeli, senior dyrektor Działu Powierzchni Handlowych CBRE w Polsce.

Widocznym trendem, jak informują analitycy, jest także rozbudowa istniejących centrów. Szereg centrów tzw. pierwszej i drugiej generacji przechodzi obecnie modernizację, często związaną ze zmianą formuły i dodaniem nowych funkcji rozrywkowych. Jest to sposób na sprostanie zmieniającym się wymaganiom konsumentów, o czym mówił opublikowany wcześniej w tym roku raport z badania CBRE „Jak robimy zakupy – co myślą europejscy konsumenci”. Badanie wykazało, że konsumenci oczekują od wizyty w centrum handlowym „doświadczeń zakupowych”. Oprócz zakupów odzieży, elektroniki czy artykułów spożywczych chcą także zjeść obiad, zrelaksować się czy obejrzeć film.

– Czynsze za najlepsze powierzchnie handlowe utrzymują się na stabilnym poziomie i w przyszłym roku nie spodziewamy się zmian. Stawki są zróżnicowane w zależności od miasta, przy czym w Warszawie czynsze za najlepsze lokale osiągnęły rekordowy poziom – do 120 euro/mkw./miesiąc za mniejsze lokale. Średnie stawki w Warszawie są dużo niższe – 32–45 euro/mkw./miesiąc za lokale od 100 do 200 mkw. Ilość nowych powierzchni dostarczanych na rynek nie zmienia się w ostatnich latach – co roku zasoby nowoczesnych powierzchni handlowych rosną o ok. 5–7 proc. Dla roku 2013 będzie to 5 proc. Podobnych wyników spodziewamy się w latach 2014 i 2015, kiedy zasoby powinny zwiększać się rocznie o 7 proc. Ciekawy trend obserwujemy, jeśli chodzi o rozbudowę centrów handlowych – w ten sposób powstaje aż 15 proc. nowej powierzchni trafiającej na rynek – mówi Magdalena Frątczak, dyrektor w Dziale Powierzchni Handlowych CBRE w Polsce.

Zdaniem analityków CBRE nowe marki wchodzące na polski rynek często realizują politykę otwierania sklepów w prestiżowych lokalizacjach. Jednak dla tych, którzy za cel obrali Warszawę, wybór możliwości jest ograniczony ze względu na niezaspokojony popyt na powierzchnie handlowe. – Odsetek wolnych powierzchni w cieszących się największą popularnością centrach jest bliski zera. Efektem jest widoczna obecnie fala modernizacji starszych domów towarowych i kamienic, w których następnie otwierają się sklepy, a na wyższych piętrach urządzane są biura, tak jak w przypadku budynku Chmielna 25 czy też Domu Towarowego Smyk w Warszawie. Widać także stopniowe odżywanie niektórych rejonów w większych miastach Polski. Duże nadzieje wiązane są z ulicą Świętokrzyską w Warszawie. Wkrótce przejdzie ona modernizację wynikającą z planowanego na koniec 2014 roku uruchomienia drugiej linii metra, której stacja powstaje przy skrzyżowaniu Świętokrzyskiej z aleją Jana Pawła II. Dzięki temu Świętokrzyska może dołączyć do takich ulic, jak Mokotowska, okolice Placu Trzech Krzyży w Warszawie, Floriańska w Krakowie czy też Półwiejska w Poznaniu, które są dziś uważane za najlepsze ulice handlowe, wyróżniające się własnym, unikalnym charakterem i ciekawym wyborem sklepów – czytamy w raporcie CBRE.

Jak dotąd, w 2013 roku oddano w Polsce do użytku 565 tys. mkw. nowych powierzchni handlowych, co zwiększyło łączne zasoby do 9,860 mln mkw.