UOKiK sprzedaż internetowa

Mając do czynienia w obrocie gospodarczym z klientem, będącym jednocześnie konsumentem, e-sklep zobowiązany jest do zamieszczenia na swojej stronie internetowej wzorca umownego w postaci regulaminu. Jego postanowienia powinny być formułowane z zachowaniem przepisów prawa przy szczególnym uwzględnieniu zapisów rejestru niedozwolonych klauzul umownych, prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Jak jednak pokazuje praktyka, obowiązki te często bywają zaniedbywane.

Przedsiębiorcy nawet nie chcąc, aby ich zapis naruszał interes konsumenta, wielokrotnie posługują się w swoich regulaminach sformułowaniami, które stanowią niedozwolone postanowienia umowne. W tym przypadku nie ma wątpliwości, że każdy z przedsiębiorców nastawiony na pozyskanie jak największego grona klientów nie chce w żaden sposób łamać ich praw. Wręcz przeciwnie: w praktyce przedsiębiorcy są ugodowi i starają się zadowolić odbiorcę ich towarów czy usług. Nie zmienia to jednak faktu, iż stosowane przez niech regulaminy zawierają zapisy krzywdzące dla potencjalnego konsumenta. Należy pokreślić, że ani praktyka stosowania zapisu, ani też jej powszechność w analogicznych wzorcach firm konkurencyjnych nie ma wpływu na ocenę jego abuzywności.

Poniżej przedstawiam pięć błędów popełnianych w regulaminach, które swojej praktyce zawodowej w związku z prowadzeniem obsługi e-sklepów korzystających ze znaku Honeste spotykałam najczęściej.

1. „Zwracany w tym trybie towar zostanie przyjęty tylko i wyłącznie wtedy, gdy będzie odesłany w oryginalnym, nieuszkodzonym opakowaniu (…)”

Jako przykład podaję jedną z klauzul wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK. Odnosi się ona do prawa odstąpienia od umowy. W wielu regulaminach można spotkać zapisy uzależniające skorzystanie przez konsumenta z prawa do odstąpienia od umowy od spełnienia narzuconych przez przedsiębiorcę warunków, które nota bene stoją w sprzeczności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Z racji tego, że prawo odstąpienia od umowy jest uprawnieniem kształtującym, nie może ono być obwarowane spełnieniem przez konsumenta narzuconych mu warunków. Reasumując: przedsiębiorcy powinni w regulaminach prawo odstąpienia od umowy regulować w taki sposób, aby treść zapisów stanowiła odzwierciedlenie brzmienia ustawy. Każda nadregulacja w tym zakresie może skutkować uznaniem takiego zapisu za niedozwoloną klauzulę umowną.

2. „Mimo wszelkich starań sklep zastrzega sobie możliwość błędów w opisie produktów. Zdjęcia produktów są jedynie przykładowe”

Jako kolejny przykład podaję zapis, który wielu przedsiębiorców nagminnie stosuje w swoich regulaminach, choć zapis ten także stanowi niedozwolone postanowienie umowne. Taki zapis może wywołać mylne przekonanie u konsumenta, że zakupiony przez niego towar może nie odpowiadać towarowi wystawionemu w sklepie internetowym. Konsekwencją takiego zapisu może być przeświadczenie konsumenta o niemożliwości realizacji swoich roszczeń względem sprzedawcy np. w zakresie skorzystania z prawa do reklamacji.

3. „Sprzedawca zastrzega sobie prawo do zmiany niniejszego Regulaminu”

Jest to kolejny zapis stanowiący niedozwoloną klauzulę umowną, gdzie w oparciu o tak skonstruowane postanowienie konsument może być zaskakiwany zmianą umowy, a nadto obciążony obowiązkiem dokonywania na bieżąco ustaleń czy przypadkiem udostępniony na stronie internetowej regulamin nie odbiega treścią od tego, który obowiązywał przy składaniu zamówienia. Taka forma zapisu również nie jest dozwolona, gdyż konsument zawiera umowę w oparciu o zapisy obowiązujące go w trakcie składania zamówienia.

4. „Reklamacji nie podlegają (..) towar posiadający uszkodzenia mechaniczne”

Kolejna klauzula abuzywna, mogąca wywołać w konsumencie błędne przekonanie o braku możliwości złożenia reklamacji, przysługującej mu na mocy bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Nigdy nie można wykluczyć, że źródłem wady mogącym stanowić podstawę do złożenia reklamacji  była inna przyczyna niż uszkodzenie mechaniczne, a powyższy zapis taką ewentualność wyklucza.

5. „Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za nieterminowe dostarczenie przesyłek przez podmiot realizujący dostawę”

Zapisy o takiej treści stoją w sprzeczności z art. 474 kodeksu cywilnego, który wyraźnie wskazuje, że „dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania lub zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza”. Takim zapisem przedsiębiorca uchyla się od odpowiedzialności za nieterminowane dostarczenie przesyłek przez podmiot realizujący dostawę. Zapis wielokrotnie powielany w rejestrze niedozwolonych klauzul umownych.

Autorem artykułu jest Małgorzata Jakubczyk, prawnik w spółce Honeste sp. z o.o.

Honeste to firma propagująca handel elektroniczny. Sklepy online spełniające wyznaczone przez firmę standardy w zakresie świadczonych towarów  czy usług, dostosowujące swoje regulaminy do obowiązujących przepisów prawa i respektujące prawa konsumenta, zostają odznaczone znakiem Honeste. Listę sklepów oznaczonych tym symbolem można znaleźć pod adresem www.uczciwysklep.com.pl