Centrum handlowe, fot. Shutterstock

Rynek nowoczesnych nieruchomości handlowych w Polsce w 2014 roku powiększył się o 466 tysięcy mkw. nowej powierzchni w 28 nowych obiektach i 8 rozbudowach nieruchomości już istniejących – wynika z najnowszego raportu DTZ – Property Times.

Na koniec 2014 roku całkowita podaż nowoczesnej powierzchni handlowej w Polsce wyniosła 12,7 mln mkw. Najwięcej nowych obiektów komercyjnych powstało w miastach poniżej 100 tysięcy mieszkańców. Obecnie w budowie jest ponad 780 tysięcy mkw. powierzchni handlowej, której oddanie do użytku jest planowane na lata 2015–2016.

Dominują mniejsze obiekty

Na rynku widać wyraźną dominację mniejszych obiektów. Aż 22 z nowych projektów handlowych to inwestycje nieprzekraczające 20 tys. mkw. powierzchni najmu.

Na koniec 2014 roku całkowita podaż powierzchni handlowej przekroczyła 12,7 miliona mkw. powierzchni najmu, z czego 73 proc. całkowitej podaży stanowią centra handlowe i handlowo-rozrywkowe (9,3 mln mkw.).

Centrum handlowe to nadal dominujący format stanowiący 67 proc. nowo dodanej powierzchni, jednak w ostatnich dwóch latach widoczna jest rosnąca popularność parków handlowych, które stanowiły ponad 24 proc. nowej podaży, w porównaniu do 19,8 proc. w 2013 roku i średniego udziału na poziomie 7-8 proc. w poprzednich latach. Dzięki wysokiej rocznej podaży wynoszącej ponad 110 tys. mkw. całkowita podaż parków handlowych w Polsce przekroczyła 1 milion mkw. na koniec 2014 roku. Dzięki intensywnemu rozwojowi formatu parku handlowego głównie w mniejszych miastach dynamicznie rozrosły się sieci sklepów takich operatorów jak CCC, Jysk, Media Expert, Deichmann, Pepco, Rossmann, RTV Euro AGD, Neonet, KiK czy Martes Sport.

Zmiana zwyczajów deweloperów

– W 2014 roku najwięcej nowych obiektów handlowych wybudowano w małych miastach poniżej 100 tysięcy mieszkańców. Jednak 70 proc. z obecnie budowanej powierzchni handlowej znajduje się w miastach powyżej 200 tysięcy mieszkańców, co sugeruje, że zainteresowanie deweloperów kieruje się ponownie ku dużym miastom i aglomeracjom, mówi Ewa Derlatka-Chilewicz zastępca dyrektora w zespole Doradztwa i Analiz Rynkowych, DTZ.

Podaż powierzchni zlokalizowanej w centrach wyprzedażowych wzrosła w 2014 roku o ponad 22 tys. mkw. Po raz pierwszy w historii format centrum wyprzedażowego został wybudowany w miastach o populacji nieprzekraczającej 400 tys. mieszkańców. City Outlet o powierzchni 12, 5 tys. mkw. został otwarty w Lublinie, natomiast Outlet Białystok (pow. ok. 10 tys. mkw.) powstał w wyniku przebudowy i zmiany formatu i funkcji Galerii Podlaskiej w Białymstoku.

Jedynie niewiele ponad 10 proc. nowej podaży oddanej w 2014 roku zlokalizowane było w ośmiu największych aglomeracjach. Najwięcej nowych obiektów handlowych (45 proc.) zostało wybudowanych w miastach o populacji poniżej 100 tysięcy mieszkańców. Na rynki tych miast dostarczone zostało 16 nowych obiektów i trzy rozbudowy istniejących centrów o łącznej powierzchni 211 tysięcy mkw. Do największych centrów handlowych należą Galeria Siedlce, Galeria Bursztynowa w Ostrołęce, Vivo! Piła, Centrum Galardia w Starachowicach i Brama Mazur w Ełku. Ponad 32 proc. nowej podaży zlokalizowanej w mniejszych miastach stanowią parki handlowe. Wybudowano dziesięć takich obiektów, a większość z nich ma średnią powierzchnię najmu około 5 tys. mkw.

W budowie 780 tys. mkw. powierzchni

W budowie znajduje się obecnie ponad 780 tysięcy mkw. z datą otwarcia planowaną na lata 2015–2016. Widoczny jest ponowny wzrost zainteresowania deweloperów dużymi miastami i aglomeracjami. Ponad 44 proc. będącej w budowie podaży zlokalizowane jest w ośmiu największych aglomeracjach, a kolejne 26 proc. w miastach o populacji pomiędzy 200 a 400 tysięcy mieszkańców. Największymi inwestycjami handlowymi realizowanymi obecnie w Polsce są centrum Posnania w Poznaniu, Zielone Arkady w Bydgoszczy, Sukcesja w Łodzi i Tarasy Zamkowe w Lublinie.

Niższa niż w 2013 roku była liczba debiutantów na polskim rynku. Około 35 nowych sieci handlowych otworzyło swoje pierwsze sklepy w 2014 roku w porównaniu do ponad 50 odnotowanych w 2013 roku. Wśród nowych sieci są NEO (marka sieci Adidas), Desigual (pierwsze regularne sklepy sieci, która dotychczas miała placówki tylko w centrach wyprzedażowych), CityFiT (brytyjska sieć klubów fitness), Leopark (ukraiński operator centrów zabaw dla dzieci), Undiz (nowa marka sieci odzieżowej Etam), Devred 1902 (francuska moda męska), Imaginarium (hiszpańska sieć z zabawkami i akcesoriami dla dzieci), English Home (brytyjska sieć z artykułami wyposażenia wnętrz) czy Lidia Kalita (nowa marka modowa znanej polskiej projektantki).

Pustostany i czynsze

Średnie stopy pustostanów w centrach handlowych dla ośmiu największych aglomeracji pozostają na zdrowym poziomie poniżej 4 proc. Najniższy wskaźnik powierzchni niewynajętej odnotowano w Warszawie i we Wrocławiu. Większość dostarczonych na rynek w ubiegłym roku nowych centrów i parków handlowych w dniu otwarcia była wynajęta w ponad 90 proc., co wskazuje na ostrożniejsze podejście inwestorów do planowania przedsięwzięć inwestycyjnych.

Czynsze za lokale handlowe w najlepszych centrach handlowych pozostały w 2014 roku na stabilnym poziomie i sięgały 90–100 euro za metr kwadratowy miesięcznie dla najlepszych centrów handlowych w Warszawie oraz 43-55 euro za metr kwadratowy w innych dużych aglomeracjach.

– W miarę dojrzewania rynku właściciele centrów handlowych stają przed nowymi wyzwaniami i zagrożeniami. Rosnąca konkurencja i zmiany w zachowaniu konsumentów, w tym rosnące wymagania klientów co do miejsca i jego estetyki, wymuszają na starszych obiektach konieczność dostosowania się do nowego otoczenia. Rezultatem tych zmian jest rosnąca liczba rozbudów, przebudów oraz procesów przemodelowania centrum handlowego, mających na celu utrzymanie zainteresowania klientów zarówno robieniem zakupów, jak i spędzaniem wolnego czasu w obiekcie – prognozuje Ewa Derlatka-Chilewicz.