Covent Garden i Duke of York Square w Londynie, Mercado de San Miguel w Madrycie, Östermalms Saluhall w Sztokholmie i Hala Koszyki w Warszawie – handlowe i restauracyjne projekty ożywiające tkankę miejską to nie tylko domena rozwiniętych rynków handlowych Europy Zachodniej. W Polsce olbrzymią popularność zdobywa zrewitalizowana Hala Koszyki w Warszawie, w której odbędzie się Welcome MIxer w ramach SCF 2017 Spring Edition

Rewitalizowanie starych obiektów to naturalny, kolejny krok w rozwoju sektora handlowego. Na początku zaczyna się od centrów i galerii handlowych i pędu do nowości, a wraz z dojrzewaniem rynku i konsumenta pojawia się zapotrzebowanie na nietypowe, często bardziej kameralne projekty – łączące funkcje zakupowe z szeroką ofertą restauracyjną, kulturalną, z atrakcyjnie zaaranżowaną przestrzenią i markami niespotykanymi nigdzie indziej.

Przynależność

Zrewitalizowane projekty trafiają w potrzeby nowej generacji konsumentów, jak również wpisują się w nowy styl życia. Lubimy robić zakupy w centrach handlowych, cenimy szeroką i zróżnicowaną ofertę dostępną pod jednym dachem, ale jednocześnie szukamy nowych sposobów spędzania czasu.

W dobie indywidualizmu coraz bardziej ceni się oryginalność, nietypowość oraz unikalną atmosferę, a właśnie taką wartość dają obiekty zrewitalizowane. A jednocześnie, w miejscach, które nawiązują do swojej przeszłości, zachowują elementy wcześniejszej architektury, funkcji, dają pewną historyczną ciągłość, czujemy się swobodnie, jak „u siebie”. Ważnym elementem nowej aranżacji takich miejsc jest jednak zachowanie ich autentyczności oraz dostępności dla szerokich grup klientów, nie tylko tych najbardziej majętnych. Jednym z najbardziej znanych na całym świecie projektów tego typu jest Covent Garden w Londynie, gdzie teren po dawnym klasztorze został przekształcony w tętniące życiem centrum kulturalne i zakupowe, ogromnie popularne zarówno wśród mieszkańców miasta, jak i turystów. W Polsce olbrzymią popularność zdobywa Hala Koszyki w Warszawie, która powstała na terenie dawnej hali targowej, przekształconej po wojnie w bazar, a dziś jest jednym z najmodniejszych miejsc w stolicy. W Hali Koszyki odbędzie się Welcome Mixer w ramach wiosennej edycji Shopping Center Forum 2017.

Trendy światowe

Rewitalizacja na rynku nieruchomości handlowych może przybierać wiele form. Zjawisko może dotyczyć miejsc o tradycyjnie handlowym charakterze, jak hale kupieckie czy pasaże handlowe, które kojarzą się mieszkańcom miasta właśnie z zakupami i którym taką historyczną funkcję się przywraca. Rewitalizowane mogą być również obiekty niekojarzące się z handlem, mniej oczywiste destynacje zakupowe, którym nadaje się tę nową funkcję, kreując markę miejsca niejako od zera. Ciekawe przykłady z Europy Zachodniej to klastry restauracyjno-klubowe powstające w dawnych kinach (Platea w Madrycie) czy nawet na parkingach samochodowych (Dinerama Street Feast w Londynie). Docelowy nowy kształt i funkcje dla danego obiektu zależą od typu powierzchni, na jakiej pracuje deweloper, jak również otoczenia i grupy docelowej klientów. W przypadku mniejszych terenów najbardziej efektywnym rozwiązaniem jest koncentracja na ofercie restauracyjnej i kawiarnianej, tak jak na przykład w Mercado de San Miguel i Platea w Madrycie, Mercado Da Ribeira w Lizbonie, Mathallen w Oslo czy Östermalms Saluhall w Sztokholmie. W przypadku dużych terenów, np. poprzemysłowych, realizuje się śmiałe projekty odnowy, takie jak Hafen City w Hamburgu, gdzie na 150 ha powstają apartamentowce, szkoły, biurowce, wraz z zapleczem handlowym, wzbogacone o ofertę kulturalną. Warto wspomnieć też o Kings Cross Central w Londynie, gdzie na 12 ha poprzemysłowego terenu w okolicach dworca tworzy się hub mieszkaniowo-biurowo-usługowy. Ciekawym przykładem jest również ukończony w 2004 roku projekt Walsh Bay w Sydney – rewitalizacji portowych terenów i przekształcenia ich w mix funkcji mieszkaniowych, kulturalnych, handlowych, jak również publicznych, z zachowaniem oryginalnej, historycznej zabudowy. Przedsięwzięcia tego typu zwracają zaniedbane tereny miastom, generując powstawanie nowych miejsc pracy, przyciągając kapitał i zwiększając tym samym wpływy do budżetu. W takim procesie wszyscy wygrywają.

Rewitalizacja po polsku

Rewitalizacja i konwersja na nowe funkcje to mocny trend na całym świecie, a Polska podąża tym śladem. Mamy w kraju szereg imponujących przykładów rewitalizacji różnego typu. Możemy się pochwalić spektakularnymi metamorfozami wielkich obiektów postindustrialnych i przekształcaniem ich na funkcje komercyjne, czego najlepszym przykładem jest Manufaktura w Łodzi, czyli kompleks handlowo-rozrywkowo-kulturalny, który powstał na 27 ha XIX-wiecznej fabryki Izraela Poznańskiego. Siłą Manufaktury jest właśnie zachowana, postindustrialna tkanka miejska, przyłożenie dużej wagi do jakości przestrzeni publicznej oraz poszanowanie historii miejsca (zarówno jeśli chodzi o wykorzystanie oryginalnych elementów architektonicznych, jak również stworzenie Muzeum Fabryki, upamiętniającego 200 lat istnienia kompleksu). Innym przykładem jest Stary Browar, obok Manufaktury jedno z najsłynniejszych polskich centrów handlowych, którego wyróżnikiem jest bogata oferta kulturalna. Na terenie XIX-wiecznego browaru powstał obiekt szanujący historię miejsca, umiejętnie łączący zabytkowy charakter z nowoczesną, komercyjną funkcją.

Firma JLL wyróżnia kilka atrybutów udanych projektów handlowych. Pierwszym z nich jest analiza szeroko pojętego potencjału przedsięwzięcia – ekonomicznego, grupy docelowej, ale również dopasowania jakości i skali oferty do możliwości lokalnego rynku. Kolejne to umiejscowienie w przestrzeni – zarówno pod kątem lokalizacji, transportu, jak i dostępu do grup docelowych projektu.

Ważna jest tożsamość, otoczenie i skojarzenie – czy miejsce, nad którym pracujemy, ma wartość architektoniczną, technologiczną, a może sentymentalną, czyli czy jest zakorzenione w świadomości odbiorców lub ma potencjał takim być. Należy również postawić na zdywersyfikowaną ofertę spełniającą zidentyfikowane oczekiwania klienta, jak również zadbać o trudno uchwytny „efekt wow” – coś, co wyróżni przedsięwzięcie na tle konkurencji. Strategie dla udanych projektów handlowych cechuje również innowacyjność, elastyczność i gotowość do ciągłej zmiany w rytm zmieniającego się otoczenia rynkowego i nawyków klientów.

W przypadku projektów rewitalizacji kluczowy jest również dialog ze społecznością lokalną. Wiele przykładów projektów rewitalizacji dla osiągnięcia sukcesu zdaje się korzystać ze wspomnianych atrybutów, które niejednokrotnie już „tam są” – wartość architektoniczna, sentymentalna, lokalizacja, wielofunkcyjność i niepowtarzalność.

Autor: Anna Wysocka, dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Handlowych, JLL