[BADANIE] Deloitte: 60 proc. Polaków ocenia, że ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu

Obawy inflacyjne konsumentów w Polsce utrzymują się na poziomie z zeszłego miesiąca – wskazanie w wysokości 60 proc. należy do najniższych spośród ankietowanych państw. Jak wynika z najnowszej edycji badania Global State of the Consumer Tracker, opracowanego przez firmę doradczą Deloitte, do 46 proc., a więc o 4 p.p. spadł odsetek ogółu ankietowanych oceniających, że nie może sobie pozwolić na wydatki na przyjemności. Jednocześnie, o tyle samo mniej deklaruje, że nie poradzi sobie z koniecznością poniesienia znacznych i niespodziewanych wydatków w najbliższym kwartale.

Najnowsza edycja badania Deloitte Global State of the Consumer Tracker, przeprowadzona pod koniec grudnia pokazuje, że utrzymuje się trend przesuwający szeroką perspektywę obaw w kierunku trosk o bardziej indywidualnym charakterze. Niepokoje społeczne martwią już tylko 21 proc. respondentów z Polski, przy wskazaniach wynoszących 24 proc. w poprzedniej edycji ankiety w listopadzie i 29 proc. w październiku. Równie znacząca zmiana dotyczy odpowiedzi na pytania o sytuację geopolityczną – w tym czasie wskazania wynosiły odpowiednio 33 proc., 35 proc i 39 proc. Taka spadkowa tendencja utrzymała się także w obszarze troski o generalny stan gospodarki, która niepokoiła 27 proc. ankietowanych, co oznacza spadek o 5 p.p. w porównaniu z listopadem i o 6 p.p. w stosunku do października.

Z drugiej strony, najbardziej zmienił się odsetek wskazań dotyczących obaw o sprawy osobiste i rodzinne. Z poziomu 30-31 proc. deklaracji w poprzednich miesiącach, teraz wzrósł aż do 37 proc. W ostatnim badaniu więcej respondentów wspomina też o swoich niepokojach dotyczących kwestii covidowych (18 proc.) czy indywidualnego stanu zdrowia (42 proc.) – w obu przypadkach to wzrost o 1 p.p. O tyle samo zwiększył się odsetek oceniających, że niepokoi ich własna sytuacja zawodowa, ale już zagadnienia zmian klimatycznych martwią o 1 p.p. pytanych mniej (24 proc.). Na poziomie identycznym jak w poprzednim badaniu utrzymuje się jedynie poziom troski o osobistą sytuację finansową – te kwestie ponownie są istotne dla równo połowy pytanych.

– W ostatnich badaniach odsetek deklaracji dotyczących ogólnego poczucia niepokoju utrzymuje się na stabilnym poziomie. Polskim konsumentom daleko jest jednak do poczucia bezpieczeństwa, bo niemal połowa respondentów wskazuje, że w tygodniu poprzedzającym ankietę ich obawy wzrosły w porównaniu do poprzedniego badania. Jedynie co trzeci pytany ocenił, że jest mniej zatroskany niż był jeszcze tydzień wcześniej – mówi Anna Rączkowska, partner, liderka Consumer Industry Deloitte w Polsce.

Poprawia się ocena indywidualnej i ogólnej kondycji finansowe

Odsetek konsumentów z Polski oceniających, że w ostatnim roku ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu ponownie zmalał do 60 proc. Podobnie respondenci uważali w październikowym badaniu Deloitte, ale w listopadzie odsetek ten wynosił już 62 proc.
Co więcej, w grudniu o 4 p.p. ankietowanych mniej (46 proc. ogółu ankietowanych) oceniało, że nie może sobie pozwolić na wydatki na przyjemności. Z drugiej strony, to kolejna edycja ankiety, w której utrzymują się wysokie odsetki wskazań dotyczących chęci ponoszenia właśnie takich kosztów – takie plany ma 81 proc. respondentów. Ponownie najczęściej najpopularniejszą kategorią są produkty spożywcze i napoje, o których wspomina co trzeci badany (32 proc.), ale jednocześnie rzadziej są to towary pozwalające na chwilę relaksu (27 proc. vs 32 proc. w listopadzie), a częściej oferujące możliwość oderwania się od codziennych obowiązków (28 proc. vs 26 proc. w listopadzie) czy lepiej znoszące upływ czasu (21 proc. vs 18 proc. w listopadzie).

Jednocześnie, także o 4 p.p., do 56 proc., spadł odsetek deklarujących, że nie poradzą sobie z koniecznością poniesienia znacznych i niespodziewanych wydatków w najbliższym kwartale. Dodatkowo, utrzymania lub wzrostu poziomu dochodów w ciągu roku nie spodziewało się już tylko 31 proc. respondentów – to spadek o 3 p.p. wobec poprzedniego badania. Mniej jest też zaniepokojonych poziomem zgromadzonych oszczędności – odsetek takich deklaracji zmalał z 43 do 39 proc.

– Czy Polacy nie martwią się kondycją swoich budżetów? Odpowiedzi pokazują, że na pewno nie wyrażają tej troski już tak wyraźnie jak jeszcze kilka miesięcy temu. Z jednej strony ponownie mniej respondentów ocenia, że w ostatnim roku ich sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Z drugiej, w grudniu kolejny miesiąc z rzędu utrzymuje się 60-proc. odsetek wskazań dotyczących obaw o możliwość wzrostu cen. Co ciekawe, taki poziom deklarowanego niepokoju inflacyjnego plasuje Polskę wśród państw, których obywatele relatywnie mniej się takiego zagrożenia obawiają w porównaniu do wielu innych krajów – mówi Anna Rączkowska.

Polacy spodziewają się wzrostu cen usług gastronomicznych

Po spadku o 2 p.p., do 80 proc. w listopadzie, do poziomu październikowego powróciły prognozy dotyczące wyższych cen usług gastronomicznych, które ponownie wynoszą 82 proc. W ostatnim badaniu, tak jak poprzednio, ankietowani wyższych rachunków spodziewają się także w przypadku wyrobów alkoholowych i tytoniowych – odsetek takich wskazań wzrósł o dalsze 5 p.p., do 80 proc.
Utrzymuje się natomiast tendencja spadkowa w przypadku prognozowanych przez respondentów wyższych cen paliw (o dalsze 2 p.p., do 77 proc.), artykułów spożywczych (także o 2 p.p, do 84 proc.) i domowych mediów (o 1 p.p., do 82 proc.). Nie zmieniły się tylko wskazania konsumentów dotyczące cen odzieży i obuwia – ich wzrostów spodziewa się ponownie 72 proc. pytanych.

Najnowsza fala badania została przeprowadzona pod koniec grudnia 2022 r. Była to 38. edycja przeprowadzona globalnie i 31., w której wzięli udział konsumenci z Polski. W sumie eksperci Deloitte przebadali mieszkańców 24 krajów, oprócz Polski, byli to obywatele: Arabii Saudyjskiej, Australii, Belgii, Brazylii, Kanady, Chin, Danii, Holandii, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Indii, Irlandii, Japonii, Meksyku, Norwegii, RPA, Korei Południowej, Szwecji, Włoch, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Newsletter

Codzienny newsletter profesjonalistów rynku centrów handlowych